{"id":488,"date":"2019-05-01T23:50:11","date_gmt":"2019-05-01T20:50:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.scozturk.com\/?p=488"},"modified":"2025-08-27T10:12:33","modified_gmt":"2025-08-27T10:12:33","slug":"proje-yonetimi-projelerde-zaman-planlama","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/18.193.70.38\/?p=488&lang=tr","title":{"rendered":"Proje Y\u00f6netimi &#8211; Projelerde Zaman Planlama"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Giri\u015f<\/strong><\/em><br \/>\nProje sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, projenin ihtiyac\u0131 olan kaynaklar\u0131n yeterli bi\u00e7imde planlanan \u015fekilde sunuldu\u011fu varsay\u0131m\u0131 ile yada bu varsay\u0131ma ra\u011fmen, temelde 4 farkl\u0131 sonu\u00e7 ile kar\u015f\u0131la\u015fmaktay\u0131z:<\/p>\n<ul>\n<li>Zaman\u0131nda tamamlanan<\/li>\n<li>Zaman\u0131ndan \u00f6nce tamamlanan <\/li>\n<li>Planlanan zamandan \u00e7ok sonra tamamlanan <\/li>\n<li>Tamamlanamayan<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu 4 durum genel olarak ister bir robot tasar\u0131m\u0131 projesi olsun, ister bir in\u015faat projesi, isterse de bir fuar organizasyonu projesi olsun ge\u00e7erlidir. Peki neden?<\/p>\n<p><em><strong>Temel Sorun<\/strong><\/em><br \/>\n\u015eubat 2002&#8217;de, zaman\u0131n\u0131n ABD Savunma Bakan\u0131 Donald Rumsfeld \u015f\u00f6yle demi\u015ftir:<\/p>\n<p>\u2018There are known knowns. There are things we know that we know. There are known unknowns. That is to say, there are things that we now know we don&#8217;t know. But there are also unknown unknowns. There are things we do not know we don&#8217;t know.\u2019 <\/p>\n<p>Yukar\u0131daki ifadeden esinlenip konuyu biraz geni\u015fleterek asl\u0131nda proje ba\u015f\u0131nda 4 tip bilgi t\u00fcr\u00fcne (yada bilgi eksikli\u011fi t\u00fcr\u00fcne) sahip olabiliyoruz:<\/p>\n<ol>\n<li>(Known knowns \/ Bilinen ger\u00e7ekler) Bizim taraf\u0131m\u0131zdan ve bizim d\u0131\u015f\u0131m\u0131zdakilerin \u00e7o\u011fu taraf\u0131ndan bilinen ger\u00e7ekler,<\/li>\n<li>(Unknown knowns \/ Bilinmeyen ger\u00e7ekler) Bizim tasar\u0131m\u0131zdan bilinmeyen ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bildi\u011fini bilmedi\u011fimiz ger\u00e7ekler,<\/li>\n<li>(Known unknowns \/ Bilinen gizemler) Bizim tasar\u0131m\u0131zdan ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bildi\u011fini bildi\u011fimiz ama bizim bilmedi\u011fimiz ger\u00e7ekler,<\/li>\n<li>(Unknown unknowns \/ Bilinmeyen gizemler) Kimsenin bilmedi\u011fi, hen\u00fcz deneyimlenmemi\u015f yada ke\u015ffedilmemi\u015f ger\u00e7ekler<\/li>\n<\/ol>\n<p>Proje ba\u015f\u0131nda planlama yaparken 1 (Known knowns \/ Bilinen ger\u00e7ekler) ve 3 (Known unknowns \/ Bilinen gizemler) numaral\u0131 bilgi t\u00fcrleri sorun de\u011fildir. 1 zaten ceptedir, 3 i\u00e7in ise bir ara\u015ft\u0131rma planlamas\u0131 yada dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmet al\u0131m\u0131 yap\u0131labilir. E\u011fer 3 i\u00e7in proje planlamas\u0131 yap\u0131l\u0131rken dikkat edilmedi\u011finden proje plan\u0131 uzad\u0131ysa, bu planlama hatas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir in\u015faat projesi, zemin et\u00fcd\u00fc yap\u0131lmadan planland\u0131ysa, uzamas\u0131 muhtemeldir. Zemin et\u00fcd\u00fc yap\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen de uzayabilir, \u00f6rne\u011fin \u00f6l\u00e7\u00fcm cihazlar\u0131n\u0131n tespit edemedi\u011fi yada \u00f6rneklem d\u0131\u015f\u0131 baz\u0131 engeller zeminde bulunabilir, bu 4&#8217;e girer.<\/p>\n<p>Fakat 2 ve 4 projelerin zaman planlar\u0131n\u0131n tutmamas\u0131n\u0131n temel su\u00e7lusudur. <\/p>\n<p>2 (Unknown knowns \/ Bilinmeyen ger\u00e7ekler) konusunda proje ekibinin kendi \u00e7ap\u0131nda yapabilece\u011fi \u00e7ok bir \u015fey yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc eksik oldu\u011funu bile bilmedikleri baz\u0131 detaylar\/bilgiler bulunmaktad\u0131r, bunlar planlama a\u015famas\u0131nda mant\u0131ken \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyece\u011finden projenin zaman plan\u0131n\u0131n tutmamas\u0131na ve proje kaynaklar\u0131n\u0131n yetersiz planlanmas\u0131na neden olur. \u00d6rne\u011fin bir fabrika y\u00fck ta\u015f\u0131ma robotu geli\u015ftirilirken y\u00fcksek tonajl\u0131 testlerde robot tekerlerinin g\u00fc\u00e7 verildi\u011finde kay\u0131p yerinde patinaj \u00e7ekece\u011fi bilgisine sahip de\u011filseniz, proje ba\u015f\u0131nda bir de &#8220;robot teker tasar\u0131m\u0131&#8221; planlamas\u0131 yapamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>4 (Unknown unknowns \/ Bilinmeyen gizemler) konusunda proje ekibinin yapabilecekleri 2&#8217;ye nazaran iyice azd\u0131r. Daha \u00f6nce kimsenin y\u00fcr\u00fcmedi\u011fi yollarda y\u00fcr\u00fcnmekte fakat proje ba\u015f\u0131nda bu y\u00f6nde fark\u0131ndal\u0131k bulunmamaktad\u0131r. <\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin &#8220;fabrikada gezip operat\u00f6rlerin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak bir robot&#8221; yapmak istedi\u011finizde daha hen\u00fcz bir teorisi bile kurulamam\u0131\u015f olan yapay zeka alan\u0131nda faaliyet g\u00f6stereceksiniz ve bir\u00e7ok sorunu \u00e7\u00f6zmeniz gerekecek. Ger\u00e7ek\u00e7i olarak neye nas\u0131l ne kadar s\u00fcre atayabilirsiniz? Hangi sorunlar \u00e7\u0131kacak? Bu tarz bir 4 belki olabilecek en iyi bilinmeyen gizemleri i\u00e7erir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bilinmeyen gizemler oldu\u011fu bilinmektedir. Burada b\u00fct\u00fcn bir projenin 4 kapsam\u0131nda olmas\u0131 de\u011fil, sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n bile bu kapsamda olmas\u0131 projenin hedeflerini tutturamamas\u0131 i\u00e7in yeterlidir. Hatta projenin sadece bir k\u0131sm\u0131n\u0131n 4 kapsam\u0131nda olmas\u0131 daha risklidir \u00e7\u00fcnk\u00fc bilinmeyen gizemler oldu\u011funu atlamak \u00e7ok daha kolayd\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>\u00c7\u00f6z\u00fcmler<\/strong><\/em><\/p>\n<p>2 (Unknown knowns \/ Bilinmeyen ger\u00e7ekler) i\u00e7in ger\u00e7ekte bir\u015feyler yap\u0131labilir. Fizibilite kapsam\u0131nda bir &#8220;bilinmeyen ger\u00e7ekleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karma&#8221; faaliyeti y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir, fakat maliyetlidir. Proje kapsam\u0131nda uygulamal\u0131 uzmanl\u0131k (dikkat edin teorik de\u011fil) bulunmayan her konu i\u00e7in alan\u0131nda uygulamal\u0131 uzmanl\u0131\u011fa sahip ki\u015filerden\/kurumlardan dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmeti alarak planlama a\u015famas\u0131nda daha iyi bir \u00f6ng\u00f6r\u00fc kazan\u0131labilir. Burada &#8220;uygulamal\u0131 uzmanl\u0131k bulunmayan her konu&#8221; denmesi zorunludur, \u00e7\u00fcnk\u00fc hangi konuda eksiklerin bulundu\u011fu bilinmedi\u011fiden uygulamal\u0131 uzmanl\u0131k bulunmayan her konunun irdelenmesi gerekmektedir. Bu noktada proje ekibinin &#8220;daha fazla zaman ay\u0131r\u0131p daha detayl\u0131 ara\u015ft\u0131rma yapmas\u0131&#8221;n\u0131n \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131 faydas\u0131 olacakt\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc ne tarz bir sorun \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 bilmediklerinden soruna bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme \u00e7er\u00e7evesinde sorunla ilgili ara\u015ft\u0131rma da yapamazlar. Bir \u00f6nceki \u00f6rne\u011fi ele al\u0131rsak, ilgili robot projesinin planlama a\u015famas\u0131nda i\u00e7 ortam ve y\u00fcksek y\u00fck arac\u0131 tasarlayan (forklift, \u00e7ekici, vb..) bir ki\u015fiden yada bir firmadan teker-red\u00fckt\u00f6r sistemi \u00e7er\u00e7evesinde dan\u0131\u015fmanl\u0131k al\u0131nabilirdi.<\/p>\n<p>2 (Unknown knowns \/ Bilinmeyen ger\u00e7ekler) i\u00e7in alternatif olarak ba\u015ftan farkl\u0131 alanlardaki dan\u0131\u015fmanl\u0131k faaliyetlerinin maliyetlerine katlanmak yerine aktif olarak &#8220;her detay\u0131 bilmiyoruz, proje uzayabilir ama biz bunu bilin\u00e7li olarak tercih ettik&#8221; mant\u0131\u011f\u0131 ile ilerlenebilir ve proje sonu\u00e7lanma beklentileri de bu y\u00f6nde olu\u015fturulabilir.<\/p>\n<p>4 (Unknown unknowns \/ Bilinmeyen gizemler) i\u00e7in ger\u00e7ekte i\u015fi yapmadan yap\u0131labilecek \u00e7ok bir\u015fey yok. E\u011fer projenin tamam\u0131 bu tarz bir proje ise bu noktada al\u0131nabilecek en makul \u00f6nlem toplam riskleri ve maddi\/manevi kay\u0131plar\u0131 azaltmak i\u00e7in projenin en kritik bile\u015fenlerinden ba\u015flanarak k\u00fc\u00e7\u00fck alt projelere b\u00f6l\u00fcnmesi ve bu alt projelerin y\u00fcr\u00fct\u00fclerek belirsizliklerin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p>E\u011fer projenin tamam\u0131nda de\u011fil ama bir k\u0131sm\u0131nda 4 (Unknown unknowns \/ Bilinmeyen gizemler) bulunuyor ise i\u015f \u00e7ok daha zor. Tamamen paranoyak bir bi\u00e7imde fizibilite\/planlama a\u015famas\u0131nda her bir detay daha derine inerek irdelenmeli ve nas\u0131l ger\u00e7eklenece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. Buna ra\u011fmen yine de tespit edilme ihtimali \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr, proje ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak gecikecektir.<\/p>\n<p><em><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/em><br \/>\n2 ve 4 yani &#8220;bilinmeyen ger\u00e7ekler&#8221; ve &#8220;bilinmeyen gizemler&#8221; proje tamamland\u0131ktan sonra art\u0131k 1&#8217;e yani &#8220;bilinen ger\u00e7ekler&#8221;e d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden, projelerdeki aksakl\u0131klar geriye d\u00f6n\u00fcp irdelendi\u011finde genellikle proje planlay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n beceriksizli\u011fi yada i\u015fini d\u00fczg\u00fcn yapmamas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Fakat sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir analiz yapma basireti g\u00f6sterilir ve kolay yol se\u00e7ilerek sonuca atlanmaz ise asl\u0131nda 2 ve 4 kapsam\u0131ndaki projelerin ba\u015far\u0131yla tamamlanm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n bile kendi \u00e7ap\u0131nda ciddi bir proje y\u00fcr\u00fctme ba\u015far\u0131s\u0131 oldu\u011fu a\u015fikar olacakt\u0131r. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Giri\u015f Proje sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, projenin ihtiyac\u0131 olan kaynaklar\u0131n yeterli bi\u00e7imde planlanan \u015fekilde sunuldu\u011fu varsay\u0131m\u0131 ile yada bu varsay\u0131ma ra\u011fmen, temelde 4 farkl\u0131 sonu\u00e7 ile kar\u015f\u0131la\u015fmaktay\u0131z: Zaman\u0131nda tamamlanan&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":489,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[179,191],"tags":[193,195,197,199,201,203,189,205],"class_list":["post-488","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-girisimcilik-tr","category-teknik-tr","tag-management-tr","tag-planlama-tr","tag-planning-tr","tag-proje-tr","tag-project-tr","tag-time-tr","tag-yonetim-tr","tag-zaman-tr"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/18.193.70.38\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/488","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/18.193.70.38\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/18.193.70.38\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/18.193.70.38\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/18.193.70.38\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=488"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/18.193.70.38\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/488\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1132,"href":"http:\/\/18.193.70.38\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/488\/revisions\/1132"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/18.193.70.38\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/489"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/18.193.70.38\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/18.193.70.38\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/18.193.70.38\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}